Wakaminenga





He W(h)akaputanga O Te Rangatira O Nu Tireni (28th October 1835)

1. KO MATOU, o nga Tino Rangatira o nga iwi o Nu Tireni I raro mai o Hauraki kua oti nei te huihui i Waitangi i Tokerau i te ra 28 o Oketopa 1835, ka wakaputa i te Rangatiratanga o to matou wenua a ka meatia ka wakaputaia e matou he Wenua Rangatira, kia huaina, Ko te Wakaminenga o nga Hapu o Nu Tireni.

2. Ko te Kingitanga ko te mana i te wenua o te wakaminenga o Nu Tireni ka meatia nei kei nga Tino Rangatira anake i to matou huihuinga, a ka mea hoki e kore e tukua e matou te wakarite ture ki te tahi hunga ke atu, me te tahi Kawanatanga hoki kia meatia i te wenua o te wakawakarite ana ki te ritenga o matou ture e meatia nei matou i to matou huihuinga.

3. Ko matou ko nga tino Rangatira ka mea nei kia kia huihui ki te runanga ki Waitangi a te Ngahuru i tenei tau i tenei tau ki te wakarite ture kia tika te hokohoko, a ka mea ki nga tauiwi o runga, kia wakarerea te wawai, kia mahara ai ki te wakaoranga o to matou wenua, a kia uru ratou ki te wakaminenga o Nu Tireni.

4. Ka mea matou kia tuhituhia he pukapuka ki te ritenga o tenei o to matou wakaputanga nei ki te Kingi o Ingarani hei kawe atu i to matou aroha nana hoki i wakaae ki te Kara mo matou. A no te mea ka atawai matou, ka tiaki i nga pakeha e noho nei i uta, e rere mai ana i te hokohoko, koia ka mea ai matou ki te Kingi kia waiho hei matua ki a matou i to matou

Tamarikitanga kei wakakahoretia to matou Rangatiratanga.

KUA WHAKAAETIA katoatia e matou i tenei ra i te 28 Oketopa,1835, ki te aroaro o te Reireneti o te Kingi o Ingarani


Te Tiriti O Waitangi (6 February 1840)

KO WIKITORIA te Kuini o Ingarani i tana mahara atawai ki nga Rangatira me nga Hapu o Nu Tirani i tana hiahia hoki kia tohungia ki a ratou o ratou rangatiratanga me to ratou wenua, a kia mau tonu hoki te Rongo ki a ratou me te Atanoho hoki kua wakaaro ia he mea tika kia tukua mai tetahi Rangatira hei kai wakarite ki nga Tangata maori o Nu Tirani kia wakaaetia e nga Rangatira Maori te Kawanatanga o te Kuini ki nga wahikatoa o te wenua nei me nga motu na te mea hoki he tokomaha ke nga tangata o tona Iwi Kua noho ki tenei wenua, a e haere mai nei.

Na ko te Kuini e hiahia ana kia wakaritea te Kawanatanga kia kaua ai nga kino e puta mai ki te tangata Maori ki te Pakeha e noho ture kore ana.

Na kua pai te Kuini kia tukua a hau a Wiremu Hopihona he Kapitana i te Roiara Nawi hei Kawana mo nga wahi katoa o Nu Tirani e tukua aianei amua atu ki te Kuini, e mea atu ana ia ki nga Rangatira o te wakaminenga o nga hapu o Nu Tirani me era Rangatira atu enei ture ka korerotia nei.


Ko te tuatahi

Ko nga Rangatira o te wakaminenga me nga Rangatira katoa hoki ki hai i uru ki taua wakaminenga ka tuku rawa atu ki o ratou wenua.


Ko te tuarua

Ko te Kuini o Ingarani ka wakarite ka wakaae ki nga Rangitira ki nga hapu ki nga tangata katoa o Nu Tirani te tino rangatiratanga o o ratou wenua o ratou kainga me o ratou taonga katoa. Otiia ko nga Rangatira o te wakaminenga me nga Rangatira katoa atu ka tuku ki te Kuini te hokonga o era wahi wenua e pai ai te tangata nona te Wenua ki te ritenga o te utu e wakaritea ai e ratou ko te kai hoko e meatia nei e te Kuini hei kai hoko mona.


Ko te tuatoru

Hei wakaritenga mai hoki tenei mo te wakaaetanga ki te Kawanatanga o te Kuini Ka tiakina e te Kuini o Ingarani nga tangata maori katoa o Nu Tirani ka tukua ki a ratou nga tikanga katoa rite tahi ki ana mea ki nga tangata o Ingarani.

(signed) William Hobson, Consul and Lieutenant-Governor.

Na ko matou ko nga Rangatira o te Wakaminenga o nga hapu o Nu Tirani ka huihui nei ki Waitangi ko matou hoki ko nga Rangatira o Nu Tirani ka kite nei i te ritenga o enei kupu, ka tangohia ka wakaaetia katoatia e matou, koia ka tohungia ai o matou ingoa o matou tohu.

Ka meatia tenei ki Waitangi i te ono o nga ra o Pepueri i te tau kotahi mano, e waru rau e wa te kau o to tatou Ariki.



copyright© Wakaminenga

Posted by the Kaiarataki
Rewi-Maniapoto:GREGORY (Colt), Karla White